Listado de apelidos

A - B - C - D - E - F - G - H - I - L - M - N - O - P - Q - R - S - T - U - V - X

A
ABADE.- Do latín "abbas", superior dun convento.
ABEIXÓN.- Do topónimo Abeixón.
ABUÍN.- Do topónimo Abuín.
ADRIO.- Semicultismo, da mesma orixe ca "adro".
AFONSO.- Nome xermánico moi común. Nun tempo lonxano puido transmitir a idea de alguén "preparado para o combate".
ÁLVAREZ.- Patronímico "fillo de Álvaro"
AMENEDO.- De "amenedo", lugar onde hai ameneiros.
AMOR.- Do topónimo Amor.
ANTA.- Do topónimo Anta.
AÑÓN.- Probabelmente dalgún topónimo Añón.
ARXIBAI.- Probabelmente do topónimo Arxibai (posesión ou dominio de Argibadus).

B
BAHAMONDE, BAAMONDE, VAMONDE.- Ten a orixe nun topónimo que procede do xenitivo Badamundi, nome persoal de orixe xermánica Badamundus.
BAL.-
BARREIRO.- De "barreiro", lugar de onde se extrae barro ou arxila.
BIÉITEZ, BIEITES.- Orixe patronímica "fillo de Bieito".
BOCIXA.- Ten a súa orixe nun topónimo.
BOUZAS.- De "bouza", terreo inculto ou monte baixo.
BRAÑAS.- De "braña", pasto ou panasco de alta montaña.
BUXÁN.- Do topónimo Buján.

C
CABALEIRO.- Derivado de cabalo. Persoa montada a cabalo ou membro da orde da cabalaría.
CALVIÑO.-
CAMAÑO.- En galego medieval significaba "grande", así que pode proceder dun alcume.
CAMIÑO.-
CANAL.- De "canal", parte máis fonda dunha masa de auga.
CANCELO.-
CAO .- Significa "de cabelo branco", probábel orixe deste alcume.
CAO .-
CARBALLO.- Fitónimo que, por alcume ou por vía de topónimo pasou a apelido.
CARREIRA.-
CASARES.- Do topónimo "casal".
CASTELO.-
CASTIÑEIRA.-
CAXADE.- Ten a súa orixe nun topónimo.
CAXARAVILLE.- Ten a súa orixe nun topónimo.
CAXIDE.- Do topónimo Caxide, que posibelmente veña do nome dun señor chamado Cagitus ou Kagitus.
CERNADAS.- Do topónimo "Cernadas".
CERVIÑO.- Probabelmente de "Zerbino", nome de persoa común na Italia medieval e que aparece no Decamerón.
CIMADEVILA.-
CONDE.- Probabelmente dun alcume que se usaba para gabar.
CORVO.-
COSTOIA.- Ten a súa orixe nun topónimo.
COUTO.- Do topónimo "couto", propiedade ou algo que se acouta.
COVA.-
CURROS.- Do nome "curro", lugar onde se reúne gando ceibo.

D
DEUS.- De "Deus"; nun principio debeuse usar xunto con "de".
DÍAZ.- Orixe patronímica, "fillo de Didacus".
DOMÍNGUEZ.- Orixe patronímica, "ffillo de Domingos".
DURÁN.- De posíbel orixe francesa (Durand).

E
EIREA.-
ESPIÑA.-
ESPIÑO.-
ESTÉVEZ .- De orixe patronímica "fillo de Estevo".
EXEA .-

F
FANDIÑO.-
FARIÑAS.- Do latín "farina".
FAXINAS.- Probabelmente un alcume do substantivo "faxina" (traballo, tarefa, labor), ou do toque cuartelario "fajina".
FELGUEIRA(S), FILGUEIRA(S).-
FERNÁNDEZ.- Orixe patronímica "fillo de Fernando".
FERREIRO.- Do latín "ferrum".
FERRO.-
FIDALGO.- Probabelmente teñan a súa orixe nun alcume que se puña para gabar.
FIGUEIRAS.-
FIGUEROA.- Do latín "ficus" (figo e árbore que os dá).
FILGUEIRA.- Do fitónimo "felgueira", lugar onde se dan os fentos ou felgos.
FOLGUEIRA.- Do fitónimo "felgueira", lugar onde se dan os fentos ou felgos.
FONDEVILA.-
FONTE.-
FONTENLA.- Dun topónimo que vén do latín "fons" (fonte).
FONTES.-
FORMIGA.-
FORMIGO.-
FORMOSO, FERMOSO.-
FORNEIRO.-
FREIXEIRO.- Do topónimo Freixeiro.
FURTADO.-

G
GAGO.- Do alcume que alude a este defecto físico (pronunciar mal ou tatexar).
GAIOSO.- Do latín "gaudere" (estar contento, alegrarse); da forma "gaudiosu", adxectivo latino vulgar, que se usou na toponimia xunto con "monte"
GALEGO.- É probábel que proveña do nome "galego/a" co que se denomninaba os "cristiáns vellos" e que despois se converteu en topónimo como se explica en Genealogia Sarracenorum, do século XII.
GALIÑA.-
GÁNDARA.- Do substantivo "gándara", terra chá e erma con vexetación baixa de toxos, carqueixas…
GONZÁLEZ.- De "Gundisalvo", nome xermánico frecuente en Galicia a partir do século X.
GRANXA.-
GUTÉRREZ.-

H
HERMO.-
HORTA.-
HORTAS.-
HORTO.-

I
IGREXAS .- Do latín "eclesia", igrexa.
INFESTA.- Do topónimo Infesta ou Enfesta, que significa "lugar en costa, pino".
ÍNSUA.- Do topónimo Ínsua, que significa "terra rodeada de auga por todas as partes".

L
LAXE.-
LEDO.- Do latín "laetus", que chegou a significar "o que ten bo estado de ánimo e felicidade".
LIÑO.- Probabelmente do nome da planta "linum usitantissimus", que tivo gran protagonismo na nosa cultura agraria.
LIRA.- Do topónimo Lira, en Carnota.
LOIS.- Do top
LÓPEZ.- Patronímico formado sobre Lopo (de "lupus", lobo)
LOURENZO.- Derivado de "laurus" (louro, loureiro).
LOUSA.-
LOUSADA.- Do nome común "lousa", pedra lisa e chá.
LOUZÁN.- Probabelmente, do alcume "louzán", belo, soberbio, luxurioso, vital.
LOXO.- Ten a súa orixe nun topónimo.

M
MAÍA.- Da zona da Maía, ao suroeste de Compostela.
MARIÑO.- Do nome común da antiga Roma "Marinus" (Probabelmente do adxectivo "marinus", relativo ao mar).
MEIRIÑO.-
MEIXIDE.-
MÉNDEZ.- De orixe patronímica, significa "fillo de Mendo".
MENIÑO.-
MEXUTO.- De probábel orixe nun alcume.
MIGUÉNS.- Variante de Miguez, ambos os dous derivados do patronímico Miguel.
MIGUEZ.- Variante de Miguez, ambos os dous derivados do patronímico Miguel.
MIRAGAIA.- Probabelmente procede dalgunha casa rica ou singular que bautizaron deste xeito. Significa "vista fermosa ou leda".
MONTEIRO.- Provén dun oficio ou profesión (couteiro, cazador de animais grandes) e deriva da palabra monte.
MONTOUTO.-
MOSTEIRO.- Do topónimo "Mosteiro".
MOURE.- Do topónimo "Moure", que alude ao nome "maurus", habitante do norte de África ou Mauritania.
MOURIÑO.-
MOURO.- Do topónimo "Moure", que alude ao nome "maurus", habitante do norte de África ou Mauritania.
MUÍÑO.-
MUÍÑOS.-

N
NEIRA.- Do topónimo "Neira".
NETO.- Apelido derivado do nome de parentesco.
NEVES.-
NOBÁS.- Dunha forma do substantivo "nabo" (nabal, nabás ou nabais), que procede do latín vulgar "napu".
NOGUEIRA.- Do fitónimo "nogueira".
NOIA.- Ten a súa orixe nun topónimo.
NOUCHE.-
NOVO.-
NUNES.- De orixe patronímica, "fillo de Nuno".
NÚNEZ.- De orixe patronímica, "fillo de Nuno".
NÚNEZ.- De orixe patronímica, "fillo de Nuno".

O
OUTEIRIÑO.-
OUTEIRO.- De orixe toponímica, que remite a "outeiro".
OXEA.- Apelido de orixe descoñecida.

P
PATIÑO.-
PAXARIÑO.- Do substantivo "paxaro".
PEDRAIO.- Ten a súa orixe nun topónimo.
PEDREIRA.-
PENA .-
PEREIRA.- Do substantivo "pereira", árbore da familia das rosáceas. Outra posíbel orixe á do subtantivo "petraria", lugar onde se extrae a pedra.
PEREIRO.-
PÉREZ.- De orixe patronímica "fillo de Pero".
PIÑEIRO.- Do topónimo "Piñeiro", que se deriva da palabra "piña" (do latín pinnea), que é o froito desta árbore.
POMBO .- Do latín "palumbus" (macho da pomba), nome que xa no latín se usaba en diminutivo "palumbulus" como termo afectuoso.
PONTE.-
PORTA.-
PORTELA.- De moitos nomes de poboación. Como nome común significa "paso elevado entre as montaña".
PORTO.-
PORTOS.-
POUSA.- Do substantivo común "pousa", que significa quinta, casa de campo para recreo. Moitos lugares de Galicia chámanse A Pousa.
POUSADA.-
PREGO.-
PREGUE.-
PRETO.- Probabelmente do alume "preto" (negro).

Q
QUEIROGA.- Desta especie vexetal.
QUINTELA.- Probabelmente do substantivo "quinta".

R
RAMÍREZ.- De orixe patronímica, "fillo de Ranimirus".
RAXOI.- Nome xermánico.
REGA.-
REGO.-
REGUEIRA.-
REGUEIRO.-
REIXA.-
RIBAS.- Do topónimo "Ribas", beira ou ou banda de terra que bordea un río, un lago ou o mar.
RIBEIRA.- Do latín "ripa", que significa a encosta da conca dun río ou da costa do mar.
RIBEIRO.-
ROCHA.- Do substantivo "rocha".
RODEIRO.-
ROMAI.- Do topónimo "Romai", que provén do nome latino "romani".
ROMEU, ROMEO .- Probabelmente do alume que ben significase "peregrino" ou "aquel que arrecende á planta chamada romeu".
ROSENDE.- Do topónimo "Rosende", Probabelmente do nome persoal dun señor da terra chamado Rudesindi.
ROUCO.- Probabelmente veña do alcume que remite ao adectivo "rouco", que vén do latín "raucu".
ROXO.- Do nome común "roxo", cor entre a castaña clara e a amarela.

S
SALGADO.- Do alcume que nace de "salgar" (persoa dotada de graza, viveza…).
SALGUEIRO.- Do topónimo "Salgueiro", que ten orixe fitonímica, isto é, referida ao vexetal.
SÁNCHEZ.- De orixe patronímica, "fillo de Sancho".
SANDE.- Do topónimo "Sande".
SANTALLA .- Do nome da santa.
SANTAMARIÑA.- Do nome da santa.
SANTOMÉ.- Do nome do santo.
SANXIAO.- Do nome do santo.
SANXURXO.- Do nome do santo.
SARDIÑA.- Dun alcume formado con nome de animal.
SARMENTO.- Dun alcume que remite a sarmento "ramallo da viña, especialmente cando é podado" e pode referirse a alguén magro e retorto.
SECO.- Dun alcume que se refire a características corporais ou morais (antónimo de "mollado", pero tamén "sen humor")
SEIVANE .- Procede do nome do Santo (San Johanne).
SEIXAS.-
SEIXO.-
SENRA.- Do topónimo Senra (agra de cerais, barbeito, roza).
SEOANE .- Procede do nome do Santo (San Johanne).
SERÉN.- Do topónimo Serén.
SILVA.- Ben do topónimo Silva ou ben do alucume (alguén de trato espiñento ou non amigábel ao que llo puideron pór).
SIXIREI.- De carácter toponímico. A evolución probábel é a partir de Villa Segeredi > Sigirei > Sixirei.
SOBRIÑO.- Apelido derivado do nome de parentesco.
SOUSA.-
SOUTELO.- Diminutivo de "souto", conxunto de árbores froiteiras e especialmente de castiñeiros.
SOUTO.- Do latín vulgar "saltu", que significaba "panasco, pasto de montaña, pasto entre árbores".
SUEIRO .- Do nome Sueiro (en latín medieval Suario), nome frecuentísimo na Galicia dos séculos X.- XII.

T
TABERNEIRO.-
TABOADA .-
TATO.- Probabelmente do alcume que subliña un xeito de falar.
TEIXEIRA.- Do substantivo "teixo", árbore conífera. Hai moitos topónimos "Teixeiro", que refiren a abundancia de teixos.
TEIXEIRO.- Do substantivo "teixo", árbore conífera. Hai moitos topónimos "Teixeiro", que refiren a abundancia de teixos.
TESTA.- Probabelmente proceda dun alcume atribuído a alguén que destacase polas dimensións do seu cranio.
TOMÉ .-
TORRES.- Do topónimo "Torre" (lugares onde existíu algunha edificación como un castelo, un campanario, unha fortaleza…).
TOURAL.-
TOURO.-
TOXO.-
TRINDADE.-
TRIÑÁNS.- Do topónimo Triñáns.

U
UXÍA .-

V
VALADO.- Do latín "vallum", defensa ou fortificación feita con troncos ou paus.
VALBOA.- Do topónimo "Valboa".
VALCARCE.- Do nome do río que nace no Cebreiro.
VALE.-
VALIÑAS, BALIÑAS.-
VALIÑO, BALIÑO.-
VÁZQUEZ.- De orixe patronímica "Fillo de Vasco".
VECIÑO.-
VEIGA.- Do substantivo "veiga", terra fértil regada ou relacionada coa auga.
VELLO, BELLO.-
VIDAL.- Orixinalmente foi nome de persoa, e procede do latín "vita", que significa "vida".
VILA.- Do latín "villa", casa de labranza, lugar con casas, aldea.
VILABELLA.-
VILABOI.-
VILANOVA.-
VILAR.- Do latín "uilla", casa de labranza, lugar con casas, aldea.
VILARCHÁN, VILARCHAO.-
VILARES.- Do latín "uilla", casa de labranza, lugar con casas, aldea.
VILARIÑO.-
VILARNOVO.-
VILAS.- Do latín "uilla", casa de labranza, lugar con casas, aldea.
VILAVEDRA.-
VILLANUEVA.-
VILOUTA.-

X
XÁCOME.- De Iacobus, nome dun santo.
XANEIRO.- Do deus romano Ianus. Co significado de "paso dun espazo a outro" pasou ao mes de Ianuarius, que en galego é Xaneiro.
XELMÍREZ.- Probabelmente de orixe gótica, e podería significar primitivamente "famoso pola súa lanza ou famoso por ser ledo".
XESTA.- De orixe fitonímica "xesta".
XESTAL.- Do topónimo de orixe fitonímica "xesteira" ou "xestal".
XESTEIRA.- Do topónimo de orixe fitonímica "xesteira" ou "xestal".
XESTO.-
XESTOSO.-
XIAO.-
XIL.- De probábel orixe francesa (Gil, Gille, Gilles), que se expandiu por toda Europa na Baixa Idade Media.
XIMÉNEZ.-
XISTO, SISTO.-
XUNCAL.-