“Nugalla”

por Xosé Manuel Sarille
(Publicado n’A Nosa Terra do 15 ao 21 de Xaneiro de 2004)

Criticar na Galiza é chorar. Se vostede decide exercer o seu direito de chinchar, se inclusive ten a obriga profisional de realizar críticas e decide falar claro, atopará imediatamente diante dos fuciños un muro de sentidiño ditándolle contención, para que nada se saia da inercia xeolóxica reinante.
Non fale vostede da inepta Real Academia Galega, incapaz de conducir un proceso de cambio normativo. Algún petruciño haberá que lle lembre a auctoritas da Academia, ouh Galicia, e por menos de nada carrega vostede coa culpa de que a Academia sexa unha trapallada. Como se alguén lle quixese retirar a auctoritas esa. Os mesmos petruciños falarán outro día da sociedade civil, ouh a máxica sociedade civil, que debe ter a iniciativa. Nin contigo nin sen min.

Non fale tampouco dos constantes incumprimentos legais a respeito da lingua, porque igual que lle din que o idioma está desaparecendo, ouh o idioma, na seguinte reviravolta tamén lle din que non se pode impor.

Galiza ten algo de oriental instalado no ADN patrio, esa tendencia ao quietismo que só varía cando algún inadaptado (que será deles?) descoloca unha peciña e rompe esta harmonía fofa que nos leva.

A Mesa denunciou estes días que un de cada tres institutos de Galiza ten libros de texto en castellano para materias que se deben impartir en galego. O número de profesores que explican en castellano nas disciplinas que deben estar en galego é loxicamente moito maior. Segundo esta organización só a nugalla dos inspectores fai posíbeis as irregularidades.

Mais atención, porque un incumprimento deste calibre sobarda a cuestión lingüística e convértese nun gravísimo problema de falta de calidade. Cando nunha aula se imparte Xeografía en español con libro en galego, na outra a medias en español e en galego, a falta de rigor científico é tan grande que converte a materia nunha vulgaridade impropia de centros de cultura. Á marxe de que moitos boten as mans á cabeza, ouh a cabeza, porque se leve a cabo a denuncia, A Mesa está a cumprir co seu deber de organización cívica, cunha decisión de profundo calado político. Galiza necesita de articulación social, por iso a crítica reponsábel e o cumprimento das normas resultan tan beneficiosas, aínda que molesten a algúns.